Uçaklarda Powerbank Kullanımına Yeni Düzenleme: Güvenlik Endişeleri ve Güncel Kurallar

Son dönemde yaşanan bir uçak yangını, havacılık sektöründe taşınabilir şarj cihazlarının (powerbank) güvenliğini yeniden gündeme getirdi. Güney Kore'de bir yolcuya ait powerbank'in alev almasıyla başlayan olaylar zinciri, özellikle Asya merkezli havayolu şirketlerinin uçuş sırasında powerbank kullanımına yönelik kısıtlamalar ve yasaklar getirmesine yol açtı. Bu gelişmeler, tüm dünyadaki yolcular için "Hangi powerbank uçakta yasak?" ve "Uçakta powerbank nasıl taşınmalı?" sorularını önemli hale getirdi.

Havacılık güvenliği, teknolojik gelişmelerle birlikte yeni sınamalarla karşılaşıyor. Günlük hayatın vazgeçilmezi haline gelen powerbank'ler, içerdikleri lityum-iyon piller nedeniyle uçuşlarda potansiyel bir risk unsuru olarak değerlendiriliyor. Bu risk, somut bir olayla bir kez daha kanıtlandı ve havacılık otoritelerini yeni önlemler almaya itti.

Güney Kore'deki Olay Havacılık Sektörünü Harekete Geçirdi

Güney Kore'nin Gimhae Havalimanı'nda, Air Busan şirketine ait bir Airbus A321 tipi uçağın kalkış hazırlıkları sırasında, bir yolcunun baş üstü dolabında bulunan powerbank'in alev alması sonucu kabinde yangın çıktı. Uçaktaki 169 yolcu ve 7 mürettebatın hızla ve güvenli bir şekilde tahliye edilmesi ve yangının büyümeden söndürülmesi olası bir faciayı önledi. Ancak bu olay, lityum-iyon pil içeren cihazların uçuş güvenliği üzerindeki potansiyel tehdidini net bir şekilde ortaya koydu.

Olayın ardından Güney Kore Ulaştırma Bakanlığı, hızlı bir şekilde harekete geçerek yeni ve katı kuralları devreye soktu. Yeni düzenlemeye göre, powerbank'lerin kargo bölümünde taşınması zaten yasakken, artık kabin içinde de baş üstü dolaplarına konulması yasaklandı. Yolcuların powerbank'lerini yalnızca kişisel eşyası olarak yanlarında (örneğin koltuk altındaki çantada veya koltuk cebinde) bulundurmalarına izin verileceği, ancak uçuş süresince bu cihazların kullanımının ve şarj edilmesinin tamamen yasaklandığı duyuruldu. Bu kararı, Korean Air ve Asiana Airlines gibi ülkenin önde gelen havayolları başta olmak üzere birçok Asya havayolu şirketi hızla benimsedi.

Uçakta Taşınabilir Şarj Cihazları İçin Uluslararası Kurallar

Aslında powerbank'lerin uçaklarda taşınmasına yönelik kurallar, Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) tarafından uzun süredir belirlenmiş durumdadır. Bu kurallar, cihazın kapasitesine (Watt-saat veya Wh cinsinden) dayanmaktadır ve temel amaç, potansiyel bir yangın riskini en aza indirmektir. Havayollarının büyük çoğunluğu bu standartları uygulamaktadır.

İşte dünya genelinde geçerli olan temel kriterler:

• 100 Wh'ye Kadar Olan Powerbank'ler: Bu kapasitedeki cihazlar genellikle en güvenli kategori olarak kabul edilir. Yolcuların el bagajında birden fazla (genellikle 15-20 adede kadar) taşımasına izin verilir. Çoğu havayolu, özel bir kısıtlama yoksa, bu cihazların uçuş sırasında kullanılmasına da müsaade eder. Ancak Güney Kore'deki yeni düzenlemeler gibi bölgesel yasaklar bu durumu değiştirebilir.

• 100 Wh ile 160 Wh Arasında Olan Powerbank'ler: Bu kategorideki daha yüksek kapasiteli powerbank'ler için kurallar daha katıdır. Yolcuların bu cihazları taşımak için havayolu şirketinden önceden onay alması gerekmektedir. Genellikle kişi başı en fazla iki adet ile sınırlandırılır ve mutlaka el bagajında taşınmalıdır. Bu tür powerbank'lerin uçuş sırasında kullanılmasına kesinlikle izin verilmez.

• 160 Wh'yi Aşan Powerbank'ler: Kapasitesi 160 Wh'yi geçen powerbank'ler, "tehlikeli madde" olarak sınıflandırılır. Bu nedenle, yolcuların bu cihazları ne kabin içinde ne de kayıtlı bagajda taşımasına izin verilmez. Bu kuralın çok nadir istisnaları (örneğin, özel tıbbi cihazlar için) olabilir ve bunlar için çok sıkı prosedürler ve izinler gereklidir.

Wh Değeri Nasıl Hesaplanır? Powerbank'inizin üzerinde genellikle miliamper-saat (mAh) ve voltaj (V) değerleri yazar. Watt-saat (Wh) değerini bulmak için şu formülü kullanabilirsiniz:

Örneğin, 20.000 mAh kapasiteli ve 3.7V standart lityum pil voltajına sahip bir powerbank, (20000×3.7)/1000=74 Wh değerindedir ve genellikle kısıtlama olmadan taşınabilir.

Yolcular İçin Önemli Tavsiyeler

Uçakla seyahat ederken powerbank'inizle ilgili bir sorun yaşamamak için aşağıdaki adımları izlemeniz önemlidir:

1. Kapasiteyi Kontrol Edin: Seyahate çıkmadan önce powerbank'inizin Wh veya mAh değerini kontrol edin. Üzerinde etiketi olmayan, kapasitesi belirsiz cihazlar güvenlik tarafından kabul edilmeyebilir.

2. Daima El Bagajında Taşıyın: Powerbank'ler ve yedek lityum piller, potansiyel bir aşırı ısınma veya alev alma durumunda mürettebatın anında müdahale edebilmesi için kesinlikle el bagajınızda olmalıdır. Asla kargo bölümüne verilen bagaja koymayın.

3. Koruyucu Önlemler Alın: Cihazın kısa devre yapmasını önlemek için orijinal kutusunda veya koruyucu bir kılıf içinde taşıyın. Açıkta kalan metal uçlarının diğer metal eşyalarla (anahtar, bozuk para vb.) temas etmediğinden emin olun.

4. Havayolunun Kurallarını Öğrenin: Biletinizi aldığınız havayolu şirketinin kendi web sitesinden powerbank ve lityum pil taşıma kurallarını mutlaka okuyun. Özellikle Asya'ya seyahat ediyorsanız, uçuş sırasında kullanım yasağı gibi ek kurallara hazırlıklı olun.

5. Uçuş Sırasında Kullanım: Havayolu tarafından aksi belirtilmedikçe, 100 Wh altındaki cihazları kullanabilirsiniz. Ancak herhangi bir anormallik (aşırı ısınma, şişme, koku) fark ederseniz cihazı derhal kapatın ve kabin ekibine haber verin.

Güney Kore'de yaşanan olay, basit bir aksesuar gibi görünen powerbank'lerin ne denli ciddi güvenlik riskleri taşıyabileceğini bir kez daha göstermiştir. Havacılık otoriteleri ve havayolları, yolcu güvenliğini en üst düzeyde tutmak için bu tür kuralları sürekli olarak güncellemektedir. Yolcuların bu kurallara uyması, hem kendi güvenlikleri hem de tüm uçuşun emniyeti için hayati önem taşımaktadır.